Fantasia

Door de eeuwen heen zijn componisten steeds weer teruggekeerd naar het idee van de fantasie als een manier om conventies uit te dagen en de expressieve mogelijkheden van de piano te verkennen. In dit programma vormen werken van Carl Philipp Emanuel Bach, Ludwig van Beethoven, Franz Liszt en Alexander Scriabin samen een muzikale lijn die laat zien hoe het begrip fantasie zich door de tijd ontwikkelt, terwijl het steeds verbonden blijft met dezelfde impuls: het verlangen om muziek direct en vrij te laten spreken.

De fantasie vervaagt de grenzen tussen compositie en improvisatie. Abrupte contrasten, onverwachte wendingen en momenten van introspectie kunnen er naast elkaar bestaan zonder strikt vastgelegde vormen. In plaats van een vooraf bepaald patroon te volgen, lijken deze werken zich bijna spontaan te ontvouwen, alsof de muziek hardop denkt en de luisteraar meeneemt in de innerlijke wereld van de componist. Tijd wordt elastisch, vorm wordt vloeibaar en emoties krijgen ruimte om zich vrij te ontwikkelen.

Wat deze stukken met elkaar verbindt, is minder hun historische context dan hun gedeelde streven naar vrijheid. Van de retorische openheid van C.P.E. Bachs freie Fantasie, via Beethovens poëtische herinterpretatie van de sonatevorm, tot Liszts visionaire uitbreiding van muzikale structuren en Scriabins dromerige, naar binnen gerichte klankwereld: in al deze werken wordt de fantasie een middel tot verkenning — muzikaal, emotioneel en filosofisch.

Dit programma nodigt de luisteraar uit om de piano te ervaren als een instrument van verbeelding en vrijheid. De muziek ontvouwt zich organisch, geleid door intuïtie eerder dan door strikte regels, en laat horen hoe sommige van de meest indringende muzikale momenten juist ontstaan wanneer vorm plaatsmaakt voor expressieve vrijheid.